‘Zorunlu Karşılıklar Hakkında Tebliğ’ Resmi Gazete’de

Zorunlu karşılık oranlarında değişikliğe gidilmesine dair bildiri, Resmi Gazete‘de yayınlanarak yürürlüğe girdi.

Yapılan açıklamada “Zorunlu karşılığa tabi varlıklar için mecburî karşılık oranı bankalar için yüzde 0, finansman şirketleri için yüzde 20 olarak uygulanır” denildi.

Tebliğin 16 Eylül 2022’de yürürlüğe gireceği vurgulandı.

Bankalar için karşılık tesis oranı yüzde 30

Resmi Gazete’de yayımlanan bildiriye nazaran, zarurî karşılığa tabi krediler için yüzde 20 olan zarurî karşılık tesis oranı bankalar için yüzde 30 oldu.

Bileşik faiz oranının 1.4 katı üstünde bir faizle kullandırılan kredilerde kredi meblağının yüzde 20’si bloke edilecek.

1,8 katı üzerinde faizli kredilerde bloke oranı yüzde 90 olacak.

Merkez Bankası’ndan mevzuya ait yapılan açıklamanın tamamı şöyle:

“Bankaların ve öbür mali kuruluşların bilanço içi yahut bilanço dışı uygun görülen kalemlerini temel alan mecburî karşılık ve genel disponibilite uygulamaları, 1211 sayılı Merkez Bankası Kanunu’nun 4’üncü unsurunda belirtilen Merkez Bankasının temel misyon ve yetkileri ortasındadır.

Merkez Bankası finansal istikrarın desteklenmesi ve mali transfer düzeneğinin güçlendirilmesi emeliyle hem varlık hem de yükümlülük kalemleri üzerinden mecburî karşılık ve menkul değer tesisi uygulamaları ile makro ihtiyati araç setini güçlendirmektedir.

Para Siyaseti Şurası 26 Mayıs 2022 tarihli duyurusunda kıymetlendirme süreçleri tamamlanan teminat ve likidite adımlarının devreye alınacağını kamuoyu ile paylaşmıştır. Bu kapsamda 10 Haziran 2022 tarihinde yayımlanan 2022/20 sayılı Bildirim ile yabancı para mevduat/katılım fonu yükümlülükleri üzerinden Türk lirası cinsinden menkul değer tesisi uygulaması başlatılmıştır. Bu düzenleme kapsamında bankalar, Türk lirası mevduat/katılma hesaplarına dönüşüm amaçlarına nazaran belirlenen oranlarda menkul değer tesis etmektedir. Birinci tesis 29 Temmuz 2022 tarihinde gerçekleşmiştir.

Para Siyaseti Heyeti 18 Ağustos 2022 tarihli duyurusunda kredilerin büyüme suratı ve erişilen finansman kaynaklarının gayesine uygun formda iktisadi faaliyet ile buluşmasının yakından takip edildiğini, son devirde bariz halde açılan politika-kredi faizi makasının mali transferin aktifliğini azalttığını belirtmiştir. Bu çerçevede Heyet, nakdî transfer sisteminin aktifliğini desteklemek üzere, makroihtiyati siyaset setinin daha da güçlendirileceğini, kıymetlendirme süreçleri tamamlanan kredi, teminat ve likidite siyaset adımlarının da kullanılmaya devam edileceğini kamuoyu ile paylaşmıştır.

Yapılan değerlendirmeler sonucunda, 23 Nisan 2022 tarihli duyuruda belirtilen zarurî karşılığa tabi krediler için:

a) Yüzde 20 seviyesinde uygulanan mecburî karşılık tesisinin, uygulamanın aktifliğinin arttırılması gayesiyle bankalar için yüzde 30 oranında menkul değer tesisi ile ikâme edilmesi,

b) 30 Aralık 2022 tarihi prestijiyle 29 Temmuz 2022 tarihine nazaran yüzde 10 kredi büyüme oranını aşan kredi meblağı kadar menkul değerin bir yıl boyunca tesis edilmesi,

c)Hariç tutulan kredi çeşitlerinin harcama mukabili kullandırılmaması halinde menkul değer tesisine tabi olması

kararlaştırılmıştır. Ayrıyeten,

d) Bildiri yayımı tarihinden itibaren 2022 yıl sonuna kadar kullandırılacak ticari nitelikteki kredilerde Merkez Bankası tarafından yayımlanan yıllık bileşik referans oranın

1,4 katı üzerinde yıllık bileşik faiz oranıyla kullandırılacak kredi meblağının yüzde 20’si

1,8 katı üzerinde yıllık bileşik faiz oranıyla kullandırılacak kredi fiyatının yüzde 90’ı

nispetinde menkul değer tesis edilmesine karar verilmiştir.

Yukarıdaki kararlara ait teknik ayrıntılar ilgili düzenlemelerde yer alacaktır.

Kamuoyunun bilgisine sunulur.”